Cạnh tranh không lành mạnh trong xuất khẩu lao động 2015

       Năm 2015, được dự báo là năm có nguời đi xuất khẩu lao động tại nước ngoài cao tương đương hoặc hơn năm 2014 (khoảng 106 nghìn người) đặc biệt là Nhật Bản. Riêng trong sáu tháng đầu năm, đã đạt hơn 56 nghìn người đi làm việc tại nước ngoài, đạt 60% so kế hoạch năm. Tuy vậy, tình trạng cạnh tranh thiếu lành mạnh nhằm giành giật đơn hàng, nguồn tuyển dụng giữa các công ty doanh nghiệp đang diễn ra rất gay gắt.

Bà Nguyễn Thị Hải Chuyền phát biểu 

Theo Cục Quản lý lao động ngoài nước, hiện có 231 doanh nghiệp được cấp phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Trong đó, có 17 doanh nghiệp nhà nước, 166 công ty cổ phần và 48 công ty trách nhiệm hữu hạn. Thời gian qua, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (Bộ LĐ-TB và XH) đã thu hồi giấy phép của 44 doanh nghiệp do hoạt động không có hiệu quả, doanh nghiệp chấm dứt hoạt động hoặc vi phạm quy định trong lĩnh vực xuất khẩu lao động.

Bất ổn tại nhiều thị trường

        Được biết mặc dù thị trường xuất khẩu lao động có những khởi sắc, nhưng thực tế hoạt động đưa lao động đi làm việc ở nước ngoài còn nhiều hạn chế, vướng mắc, dẫn đến nguồn lao động, công tác đào tạo tay nghề, ngoại ngữ cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài chưa đạt chất lượng, hiệu quả cao như mong muốn. Cùng với đó là tình trạng cạnh tranh thiếu lành mạnh giữa các doanh nghiệp về nguồn lao động, tăng chi phí xuất cảnh của lao động để giành đối tác, đơn hàng... làm cho thị trường không ổn định và chỉ có lợi cho đối tác nước ngoài, đồng thời người lao động sẽ chịu nhiều rủi ro khi xuất cảnh đi làm việc.

       Nhiều chuyên gia nhận định, ngoài các thị trường truyền thống như Đài Loan, Ma-lai-xi-a, Hàn Quốc, Trung Đông, hiện nay xuất khẩu lao động Nhật Bản được coi là thị trường tiềm năng. Vừa qua, trong khuôn khổ "Chương trình phái cử và tiếp nhận thực tập nghiệp sinh nước ngoài vàolàm việc tại Nhật Bản", Cục Quản lý lao động ngoài nước đã giới thiệu 173 doanh nghiệp phái cử uy tín, đủ điều kiện để tham gia chương trình. Việt Nam hiện là nước thứ hai sau Trung Quốc về số lượng thực tập sinh được nhập cảnh tiếp nhận hằng năm vào Nhật Bản. Ước tính có khoảng hơn 40 nghìn thực tập sinh Việt Nam đang thực tập nâng cao tay nghề tại Nhật Bản. Thu nhập trung bình của mỗi thực tập sinh tại Nhật Bản đạt từ 800 USD đến 1.000 USD/tháng. Bên cạnh những cơ hội đang mở ra cho Việt Nam thì hoạt động phái cử thực tập sinh sang Nhật Bản cũng đang đối mặt không ít khó khăn, khi phải cạnh tranh với 15 nước phái cử thực tập sinh sang Nhật Bản.
       Nhưng quan trọng hơn, ngay trong nước, cạnh tranh thiếu lành mạnh giữa các doanh nghiệp phái cử vẫn diễn ra. Để thu hút được đối tác Nhật Bản, nhiều doanh nghiệp đã giảm chi phí quản lý phái cử (do đối tác Nhật Bản chi trả) xuống mức rất thấp, thậm chí không nhận phí quản lý; thu tiền vé máy bay lượt đi đối với thực tập sinh; không nhận tiền đào tạo trước khi phái cử từ tổ chức tiếp nhận...